Przepis na zakwas z buraków: zdrowy i aromatyczny napój probiotyczny

Czym jest zakwas buraczany i dlaczego warto go przygotować?

Zakwas buraczany to tradycyjny, fermentowany napój powstający w wyniku naturalnego procesu kiszenia buraków ćwikłowych. Jest to zdrowy, probiotyczny napój wspomagający trawienie, bogaty w cenne bakterie kwasu mlekowego, witaminy (zwłaszcza z grupy B i C) oraz minerały. Jego regularne spożywanie wspiera mikroflorę jelitową, wzmacnia odporność i poprawia przyswajanie składników odżywczych. Poza oczywistymi walorami prozdrowotnymi, domowy zakwas z buraków stanowi również niezastąpioną bazę do przygotowania autentycznych, pełnych smaku potraw.

Zakwas z buraków jako zdrowy napój wspomagający trawienie

Można go pić samodzielnie, najlepiej rozcieńczony z wodą, jako orzeźwiający i lekko kwaskowaty eliksir zdrowia. Zdrowy, probiotyczny napój wspomagający trawienie powstaje dzięki procesowi fermentacji, który nie tylko konserwuje wartości odżywcze buraków, ale także wzbogaca je o dobroczynne kultury bakterii. Włączenie go do codziennej diety to prosty i smaczny sposób na naturalne wsparcie pracy układu pokarmowego i odpornościowego.

Tradycyjny barszcz wigilijny i czerwony z domowego zakwasu

Głównym kulinarnym zastosowaniem zakwasu jest oczywiście przygotowanie barszczu. Tradycyjny barszcz wigilijny oparty na domowym zakwasie ma niepowtarzalną głębię smaku, czerwoną, intensywną barwę i lekko kwaskowaty posmak, którego nie da się osiągnąć używając koncentratów czy buraków gotowanych. Podobnie barszcz czerwony serwowany przez cały rok zyskuje wyjątkowy charakter, gdy jego podstawą jest własnoręcznie przygotowana, aromatyczna kiszonka. Domowy zakwas to klucz do autentyczności tych dań.

Składniki potrzebne do przygotowania zakwasu z buraków

Przygotowanie zakwasu buraczanego jest niezwykle proste i wymaga jedynie kilku podstawowych składników oraz odrobiny cierpliwości. Kluczem do sukcesu jest ich dobra jakość i sterylne naczynie. Poniżej znajdziesz wszystko, czego potrzebujesz, aby stworzyć swój pierwszy domowy zakwas.

Buraki ćwikłowe, czosnek, sól i przyprawy do zakwasu

Podstawą jest około kilograma świeżych, twardych buraków ćwikłowych. Wybieraj te mniejsze, które są zazwyczaj słodsze i bardziej soczyste. Oprócz nich potrzebujesz kilku ząbków czosnku nadających lekki aromat, niezbędnej soli (najlepiej kamiennej lub niejodowanej), która reguluje proces fermentacji i hamuje rozwój niepożądanych mikroorganizmów, oraz przypraw. Klasyczny zestaw to liść laurowy i ziele angielskie, często dodaje się też kilka ziaren pieprzu. To one nadają zakwasowi charakterystyczny, korzenny posmak.

Woda przegotowana i odpowiedni słoik do fermentacji

Drugą grupą niezbędnych elementów są woda i naczynie. Koniecznie użyj wody przegotowanej i ostudzonej – pozbawiona jest chloru, który mógłby zakłócić proces fermentacji. Słoik (o pojemności około 2-3 litrów) musi być idealnie czysty. Przed użyciem należy go wyparzyć wrzątkiem, aby wyeliminować obce bakterie i zapewnić czystą kulturę startową dla pożądanych bakterii kwasu mlekowych. To gwarancja, że nasz domowy zakwas się uda i nie zostanie zaatakowany przez pleśń.

Szczegółowy przepis na zakwas z buraków krok po kroku

Poniżej przedstawiamy sprawdzony przepis na zakwas z buraków, który prowadzi do uzyskania aromatycznego i zdrowego napoju. Postępując krok po kroku, nawet początkujący poradzą sobie z tym zadaniem.

Przygotowanie buraków i układanie warstw w słoiku

Najpierw dokładnie umyj buraki pod bieżącą wodą. Obierz je ze skórki, a następnie pokrój na cienkie plastry lub mniejsze ćwiartki. Do wyparzonego słoika zacznij układać składniki warstwami. Na dno połóż część buraków, dodaj 2-3 obrane (ale niekrojone) ząbki czosnku, połowę przypraw (liść laurowy, ziele angielskie, pieprz), a następnie powtórz warstwę. Składniki układa się warstwami z przyprawami aż do zapełnienia słoika w około 3/4 jego wysokości, pamiętając, by czosnek i przyprawy były schowane między burakami.

Zalewanie wodą z solą i rozpoczęcie procesu fermentacji

W osobnym naczyniu przygotuj zalewę. W litrze przegotowanej, ostudzonej wody rozpuść łyżkę stołową soli. Tak przygotowanym roztworem zalewa się przegotowaną, ostudzoną wodą z solą zawartość słoika, tak aby całkowicie przykryła buraki. Jest to niezwykle ważne, ponieważ wszystkie kawałki muszą być zanurzone. Jeśli unoszą się, należy je docisnąć czystym narzędziem lub małym talerzykiem poniżej powierzchni wody. Słoika nie zamykamy szczelnie! Przykrywamy go jedynie gazą, ligniną lub czystą ściereczką zabezpieczoną gumką recepturką, aby do środka miał dostęp tlen, a jednocześnie zabezpieczyć przed owadami i kurzem. Tak przygotowany słoik odstawiamy w odpowiednie miejsce, rozpoczynając proces fermentacji.

Jak przebiega fermentacja i kiedy zakwas jest gotowy?

Fermentacja to naturalny proces, w którym cukry zawarte w burakach są przekształcane przez bakterie kwasu mlekowego. Obserwowanie zachodzących zmian jest niezwykle ciekawe. Czas fermentacji zakwasu w zależności od temperatury otoczenia jest różny. W ciepłym miejscu (około 20-25°C) proces będzie szybszy i potrwa około 5-10 dni. W chłodniejszym (np. w piwnicy) fermentacja może wydłużyć się nawet do 2-3 tygodni. Im dłużej stoi, tym ostrzejszy smak finalnego zakwasu. Codziennie sprawdzaj słoik – na powierzchni może pojawić się biała piana, co jest normalnym objawem fermentacji. Gotowość poznasz po wyraźnym, przyjemnym, kwasowym zapachu, lekko musującej konsystencji i intensywnie czerwonym kolorze płynu. Buraki stracą swój intensywny kolor, a zakwas będzie klarowny.

Przecedzanie i przechowywanie gotowego zakwasu buraczanego

Gdy zakwas osiągnie pożądany smak, czas go przelać. Gotowy zakwas przecedza się przez bardzo gęste sitko lub gazę do czystych butelek lub słoików. Ukiszone buraki możesz wykorzystać np. do sałatki. Przecedzony płyn to nasz gotowy zakwas buraczany. Aby zatrzymać dalszą fermentację, należy go przechowywać w lodówce. W niskiej temperaturze zachowa swoje właściwości nawet przez kilka miesięcy. Pamiętaj, że w lodówce proces fermentacji znacznie zwalnia, ale nie ustaje całkowicie, więc butelki nie należy zamykać zbyt szczelnie. Teraz możesz cieszyć się jego smakiem, pijąc jako napój lub przygotowując wyśmienity barszcz wigilijny i czerwony z domowego zakwasu.